• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size

Nieuws

20-08-2016: Link naar brief over ziekte

Tips!

Gebruik het email icoon voor een printervriendelijke versie!
Probeer ook eens de zoekmachine rechts bovenin! Ongetwijfeld bespaart dat veel moeite bij het zoeken.
Sabbat en theocratie PDF Afdrukken E-mail
Geschreven door G. Hette Abma   
zaterdag 03 juli 2004 07:53

De zevende dag en de theocratie

 

Naar mijn gevoel is de Luisterpost niet een geschikt tijdschrift om een oordeel te vellen over de samenwerking van het GPV met de RPF. Hooguit zouden we kunnen zeggen: Onze zegen hebben ze! Maar met zo=n goede gelukwens hoeven we naar mijn besef echt niet scheutig te zijn, want aan het adres van alle christelijke en ook niet-christelijke partijen mag toch gezegd worden: de HERE zegene jullie vanuit Sion. Bij de vervulling van deze oprecht vrome wens zal dit de Israël-paragraaf van het program alleen maar ten goede kunnen komen.

 

Intrigerend is naar mijn gevoel het commentaar in Trouw te lezen op de protestantse fusie. Voor de verlichte redactie van het van oorsprong christelijke dagblad is het de vraag of de politici van de kleine christelijke partijen hier niet te laat mee zijn. Ze hebben zich wel erg lang met de theocratische SGP opgesloten in de sektarische hoek van "klein rechts". Heel makkelijk konden ze door tegenstanders op een hoop geveegd worden met religieuze intolerantie naar Staphorsts model. Dit wordt betreurd aangezien het heel goed mogelijk is moderne inzichten te verbinden met denkbeelden die ontleend zijn aan het rijke christelijke cultuur- en gedachteng­oed. Als voorbeeld wordt genoemd de opvatting dat het niet zo gek is de zevende dag als collectieve rustdag te behouden. Zonder dat we erom gevraagd hebben worden daarmee twee belangrijke themata aangereikt: de zevende dag en de theocratie.

 

Ongetwijfeld wil men aanduiden dat het belangrijk is in de lijn van de traditie in onze westerse samenleving een pleidooi te houden voor het bewaren van de zondagsrust. Steeds meer wordt het belang daarvan ingezien. Van onverwachte zijde blijkt er steun gegeven te worden in de strijd tegen aanslagen op de wekelijkse rustdag. Waar men aanvankelijk met een zucht van verlichting het juk van christelijke regelgeving heeft afgeworpen, daar ervaart men nu hoe ellendig het is in de malle molen van een steeds meer doldraaiende samenleving te zitten. De zondag is een groot goed. Niet alleen vanuit de kerken, maar ook uit de vakbondskringen wordt verzet aangetekend tegen de 24-uurseconomie.

 

De eerste of de zevende dag?

  

Niemand zal er enige opzet achter zoeken dat er gesproken wordt over de zevende dag. Ieder begrijpt dat het gaat om de zondag. Maar dat is de eerste dag van de week. Op grond van anti-joodse overwegingen is in de eerste eeuwen de zondag in de plaats van de sabbat gekomen. Met de beslissing van keizer Constantijn werd deze funeste ontwikkeling definitief bekrachtigd.  Zo schijnt het ons op dit moment toe tenminste. Bijbels gezien heeft de christen echter geen been om op te staan. Met het schijnvrome argument van het gedenken van de opstanding van de Here Jezus kan niets bewezen worden. Op die manier heeft men later een verkeerde ontwik­keling proberen toe te dekken. Na de publikatie van mijn artikel in Luisterpost december 1998 heb ik ongelooflijk veel reacties ontvangen. Voor niemand bleek het mogelijk te bewijzen dat het naar de bedoeling van de heilige Geest was dat we de zondag als rustdag zijn gaan houden. Als een ketter zoekt men wel ijverig naar een letter, maar bij voorbaat kun je weten dat dit zoeken tot mislukken gedoemd is. Jezus gaf immers te kennen dat er niet één jota en niet één jota uit de thora zal vergaan, totdat alles geschied zal zijn. Wie dan ook met verlangen uitziet naar die volle realisering van de bedoelingen van de Eeuwige in de messiaanse toekomst, zou dolgraag willen dat de gelovigen uit de volken komende vrijdag met de Joden de Erev sjabbat gaan vieren!

 

Het baarde sommige christenen zorgen dat ik de discussie over deze zaken aanzwengelde. Zal dat geen schadelijk effect kunnen hebben in een tijd waarin de zondag toch al zo onder druk staat? Ook al ben je de overtuiging toegedaan dat we op grond van het Woord van God geroepen zijn de sabbat als rustdag te houden, dan is het niet uitgesloten gezien de eeuwenou­de traditie voorlopig nog te blijven opkomen voor de handhaving van de zondag. Maar wat laat zich voorspellen betreffende de ontwikkelingen in onze zogenaamde multiculturele samen­leving? In de gespreksnotitie van de SOW-kerken over "de zondag, een dag apart" (1998) wordt gesteld dat kerk en samenleving er beide mee gediend zijn dat de zondag als gemeenschappelijke rustdag bewaard blijft. In onze samenleving, met haar tradities en geschie­denis, is de zondag (nog steeds) de eerste dag die daarvoor in aanmerking komt (pag. 29). Zal dit altijd zo blijven?

 

Het theocratische visioen

 

Wat is de taak van de overheid op dit punt? Hier stoten we op een bij uitstek theocratische vraagstelling. Uit het commentaar van Trouw blijkt dat daar eigenlijk niet meer op een zinnige manier over gesproken kan worden. Wanneer het beruchte dorp aan het Meppelerdiep al niet genoemd wordt als schrikbeeld, dan wijst men wel op het vermaledijde moslimfundamentalis­me. Waar in opdracht van de rebbe van Nazareth het evangelie wereldwijd verkondigd werd, daar zal die boodschap zijn impact hebben op de samenleving. Het geloof van Jesoea wordt wel intiem beleefd in de binnenkamer maar kan toch onmogelijk in een dergelijke enge ruimte worden opgesloten. Bij het bevel de volkeren tot discipelen te maken en in de Naam te dopen, was direct de instructie verbonden hen te leren onderhouden alles wat Hij zijn discipelen geboden had te doen. Al kan dat onmogelijk in een notendop worden samengevat, het was wel lapidair weer te geven. Op twee stenen tafelen heeft de Eeuwige dit Mozes ter hand gesteld. Dat vormt de grondwet van het Koninkrijk van God. Het is opmerkelijk dat eigenlijk door niemand getwijfeld wordt aan de universele betekenis van de tien woorden. Impliciet vormt dit een erkenning van het feit dat de God van Israël als Koning moet heersen. Als we het maar op bijbelse manier proberen in te vullen zal het goed mogelijk blijken te zijn de theocratische belijdenis hoog te houden.

Op dit moment wordt er in onze geseculariseerde samenleving steeds luider geroepen om een respecteren van waarden en normen. Waarop wordt dan gedoeld?  Lang hoeft er toch niet gezocht te worden naar richtinggevende aanwijzingen: laat er respect opgebracht worden voor de tien woorden! Daarbij is het heel inkonsekwent om één gebod tussen haakjes te plaatsen. Waarom zouden alle geboden blijvende betekenis hebben en daarbij één uitgezonderd zijn? Wie durft eigenlijk te zeggen dat het er niet toe doet welke dag dat we kiezen om te rusten van al onze beslommeringen. Zo eigenmachtig mogen we niet omgaan met de geboden van God. Toch lijkt het erop dat een eeuwenoude traditie van de zondag niet zomaar is terug te draaien. Wanneer we echter in onze multiculturele samenleving pleiten voor het handhaven van de wekelijkse rustdag laat zich de reactie voorspellen. Bij de diversiteit van religies kun je toch niet alleen kijken naar het christendom, ook al heeft die godsdienst historisch gezien de meeste rechten. Mocht deze verlegenheid zich voordoen, dan heb ik een goede suggestie. Zowel de moslims als ook de christenen kunnen een duidelijk signaal geven, zodat blijkt dat we onze plaats kennen. We worden gedragen door de wortel en we moeten de olijfboom niet op z=n kop willen zetten (Rom. 11: 18). Wie zoekt naar de roots van zijn islamitische of christelijke geloof hoeft niet in onzekerheid te blijven rondtasten. Na een beschamende vertoning van een eeuwenlange traditie van arrogantie kunnen we eindelijk gehoor geven aan het advies van Paulus om juist niet hoogmoedig te zijn (Rom. 11: 20). Dat betekent concreet niet langer op de dag vóór of de dag nà sjabbat de wekelijkse rustdag vieren. Op die manier kan uitdrukking gegeven worden aan de verwachting van de messiaanse toekomst. Allen die vervreemd geraakt zijn van het geloof in de God van Israël, zouden hierdoor tot andere gedachten gebracht kunnen worden!

 

G. Hette Abma

Hervormd predikant te Gouda

 

Luister-Post 7e jaargang, nummer 1, maart 2000

Stichting Vanuit Jeruzalem

 

Doorzoek de pagina

Bezoekers

Artikelweergaven (hits) : 302623